Dumy z małopolskich wsi

Obszerny zbiór ballad ludowych – dum – z terenu województwa małopolskiego: z zasięgu wszystkich góralskich i lachowskich grup etnograficznych oraz regionu krakowskiego. Teksty pieśni z melodiami, opracowane głównie na podstawie zapisów terenowych z lat 50. XX wieku.
Podstawą zbioru są protokoły i notatki etnomuzykolog Aleksandry Szurmiak-Boguckiej, udostępnione przez Instytut Sztuki PAN, uzupełnione o warianty ze zbiorów Muzeum Etnograficznego w Krakowie, archiwów KUL, UMCS i UAM oraz współczesne zapisy Stowarzyszenia. Pieśni uporządkowano według Katalogu polskiej ballady ludowej Elżbiety Jaworskiej. Każda ma metryczkę: miejscowość i powiat, wykonawcę z rokiem urodzenia oraz inicjały autora zapisu i rok zapisu.
Książkę uzupełniają wprowadzenie, sylwetki wybranych śpiewaków, wstępy do rozdziałów, indeksy miejscowości i wykonawców oraz płyta CD z archiwalnymi nagraniami (Fonoteka Aleksandry Szurmiak-Boguckiej, Archiwum Stowarzyszenia KUŹNIA, Taśmoteka UMCS, Zbiory Fonograficzne ISPAN; rekonstrukcja nagrań: Bogdan Żywek).
Redakcja: Artur Czesak. Recenzja: prof. dr hab. Piotr Dahlig (UW). Na okładce: Józef Mehoffer, Chaty wiejskie w Biórkowie (1888), Muzeum Narodowe w Krakowie.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, w ramach programu „Kultura ludowa i tradycyjna 2025”.
Fragment książki
Oddaję w Wasze ręce zbiór ballad, pochodzących w głównej mierze z terenu województwa małopolskiego. Ballada ludowa, wykazująca cechy epiki, liryki i dramatu, przez cały XIX wiek i w początkach XX stulecia określana była terminem duma. Wiązało się to z tym, że sam lud nie miał własnego określenia na ten rodzaj pieśni, a termin ballada kojarzono z twórczością literacką.
Ballady, dumy, należą do pieśni powszechnych, niezwiązanych z obrzędami, w przeciwieństwie do pieśni obrzędowych nie mają ściśle określonego miejsca i czasu wykonania, ani też wykonawcy – może je śpiewać każdy, bez względu na wiek czy status społeczny.






